Retz har to landskap. Over bakken gir det store torget og vindmølla eit kjent bilete av Weinviertel; under bakken fortel kjellarar gravne inn i gamal havsand ei meir konkret soge om lagring, pengar og handel over grenser. Tunnelane vart ikkje laga for å underhalde vitjande. Dei hjelpte kjøpmenn med å modne vin og frakte han frå denne byen i Niederösterreich til marknader i nord.
Ein marknadsstad over sanden
Den kommunale soga omtalar ein eldre busetnad kalla Rezze og ein planlagd by som voks fram mot slutten av 1200-talet nær ferdselsårer mot Znojmo og Thaya-dalen. Det nøyaktige løpet til dei tidlege vegane er rekna som sannsynleg, men ikkje sikkert. Kjelda dokumenterer inga romersk eller anna klassisk grunnlegging, og ei slik soge skal ikkje diktast opp. Retz fekk eit stort marknadstorg, portar og bymurar. Eit privilegium frå keisar Fredrik III i 1458 styrkte handelen med salt, korn og vin. Hussittiske styrkar kom inn i 1425 og sette store delar av byen i brann; byen vart bygd opp att. Den seinare velstanden sette spor etter seg i renessansehusa rundt torget.
Den kommunale omtalen av kjellarane forklarer kvifor dei vart bygde ut: sanden var lett å grave i, og ein kjøleg, stabil temperatur passa godt til lagring av vin. Nokre gangar går under fleire eigedomar; heile nettverket er aldri målt. Lengdetala er difor overslag, ikkje nøyaktige tekniske målingar. Den same kjelda fortel korleis eldre einerettar i handelen vart svekte då friare handel spreidde seg til landsbyane rundt. Vindyrking, handel og kjellarturar er framleis ein del av den lokale identiteten, saman med vanlege tenester i ein småby.
Frå torget til vinden
Byrja gjerne på Hauptplatz, sjå Verderber- og Sgraffito-husa og gå under jorda på ei kjellartur som må tingast. Avslutt med å gå opp til vindmølla: kommunen forklarer at vindkraft var eit svar på mangelen på eigna vassdrag for møller vest i Weinviertel. Byen tilbyr omvisingar i kornmølla, som framleis er i drift; sjekk sesongen før du dreg. Statistik Austria oppgir 4 169 innbyggjarar i kommunen 1. januar 2026, ikkje berre innanfor bymurane. ÖBB-rutetabellen for Nordwestbahn viser Retz mellom Wien, via Stockerau, og tsjekkiske Znojmo. Sjekk grensekryssande tog, tinging av kjellartur og opningstidene til mølla før avreise. Ruta frå stasjonen til torget og vidare under sanden gjer økonomien i byen synleg, ikkje berre pittoresk.