Olden ligg i eit smalt, grøderikt landskapsrom inst i Nordfjorden, der fjordvegen svingar vidare mot Oldedalen og breane i Jostedalsbreen nasjonalpark. Statistisk sentralbyrå talde 523 innbyggjarar i tettstaden Olden 1. januar 2026; dette er folketalet i bygda, ikkje i heile Stryn kommune. Den vesle skalaen kan vere lett å misforstå. Olden er òg cruisehamn, og Kystverket melde at staden tok imot meir enn 200 000 cruisepassasjerar i 2025. Det er passasjerbesøk, ikkje unike overnattingsgjester eller fastbuande. På travle dagar går hamnetrafikk og ferdsla mot breen gjennom den same levande bygda.
Historia til Olden er eldre og meir samansett enn rolla som reisemål i dag. Kulturminneplanen til Stryn kommune registrerer eit busetnads- eller aktivitetsområde frå romartida på Muri, aust for sentrum. Det dokumenterer aktivitet i området, men er ikkje prov for at sjølve Olden vart grunnlagt av romarane. Dei to trekyrkjene gjev ei meir synleg tidsline: Olden gamle kyrkje er ei krosskyrkje frå 1759, medan den nye kyrkja på Brynestad vart bygd i 1934. Begge er listeførte som verneverdige kulturminne. Dei fortel om eit lokalsamfunn som har vakse og endra seg gjennom fleire hundreår, ikkje berre om eit vakkert motiv for tilreisande.
Eit anna kapittel møter ein på Singerheimen, som kunstnarparet William Henry Singer Jr. og Anna Brugh Singer frå USA bygde som sommarstad på Muri mellom 1913 og 1921. Dei karakteristiske grøne bygningane og hagen fører ei internasjonal historie inn i ei lita jordbruksbygd. Folk i Olden hugsar sambandet mellom Singer-familien og lokalsamfunnet; i dag tilbyr eigedomen omvisingar og overnatting etter avtale eller i sesong. Stadfest tilkomsten før du kjem, for dette er ikkje eit museum som er ope for drop-in-besøk kvar dag. Kommunedelplanen for Olden frå 2015 dokumenterer både jordbruk og reiseliv som viktige delar av bygdelivet. Røtene til Oldedalen Skysslag går attende til gardbrukarar som frå slutten av 1800-talet køyrde turistar mot Briksdal; skysslaget vart skipa i 1924 og utvikla seg til ei lokalt forankra reiselivsverksemd.
Den historia held fram på vegen sørover. Oldedalen går innover mellom bratte fjellsider, fossar, vatn og brearmar. Inst i dalen strekkjer Briksdalsbreen seg frå Jostedalsbreen inn i Briksdalen. Den vanlege turen byrjar ved Briksdalsbre Fjellstove og er kring tre kilometer fram til breområdet. Oldedalen Skyss driv òg dei karakteristiske Trollbilane på ein del av strekninga; etterpå går ein vidare til fots mot isen. Brelandskapet endrar seg, og brefronten har trekt seg attende over tid. Følg lokale råd, hald deg til merkte stiar og ikkje bruk eit gamalt bilete som kart over dagens terreng. Andre sidedalar fører mot Melkevollbreen og Brenndalsbreen, medan sjølve dalen fortener å bli køyrd sakte gjennom, ikkje berre brukt som transportkorridor.
Næringslivet i Olden femner no om jordbruk, overnatting, matservering og friluftstilbod, saman med hamna og transportverksemdene som knyter gjestene til landskapet. Cruisesesongen fører med seg mange dagsbesøkande; Kystverket plasserte Olden mellom reisemåla som fekk meir enn 200 000 cruisepassasjerar i 2025. Omfanget viser kvifor framkome og offentleg tilkomst er viktige spørsmål. Kommunen har arbeidd med trygg ferdsel kring terminalområdet, medan lokale aktørar tilbyr buss, guida turar og transport mot breen. Det finst servering og overnatting, men opningstider og kapasitet varierer med sesong og skipsanløp. Vil du oppleve ei rolegare side av Olden, set av tid til kyrkjene, sentrum og ein tur langs vatnet, ikkje berre breutflukta.
Skyss viser linje 111 mellom Stryn, Loen, Olden, Utvik og Byrkjelo, og linje 115 mellom Stryn, Olden, Oldedalen og Briksdalen. Den siste gjer det mogleg å nå breområdet utan eigen bil når ruta går, men rutetidene kan vere sesongavhengige og avgangane få. Bruk reiseplanleggaren til Skyss og stadfest returen før du dreg innover dalen. Olden eignar seg som utgangspunkt for ein større tur i Nordfjord: Loen og Lodalen ligg nordover, medan Oldedalen fører mot Briksdalen og vidare fjellturar. Den beste reiseruta gjev òg bygda sjølv tid; jordbrukslandskapet og dei mange historiske laga forklarar kvifor reisande har søkt hit gjennom generasjonar.
Bruk SSB si tettstadtabell for det daterte folketalet og cruisetala frå Kystverket for 2025 for omfanget av hamnebesøka. Stryn kommune sin sentrumsplan for Olden og kulturminneplan dokumenterer arealbruk og historiske stader. For dagens tilkomst kan du sjå Visit Nordfjord si Olden-side, turinformasjonen om Briksdalsbreen og rutetidene til Skyss. Stadfest sesongopningar, vegtilhøve og returreise før du dreg.